Palletizing Cobots: coboty paletyzujące. Czym są roboty paletyzujące i gdzie dają największy efekt w EoL
Robot paletyzujący (palletizing robot) to robot przemysłowy – coraz częściej także robot współpracujący (cobot) – którego zadaniem jest automatyczne układanie produktów na palecie według zadanego wzoru (warstwy, przeplot, orientacja, wysokość, stabilność). W praktyce paletyzacja to ostatni, krytyczny etap pakowania końcowego (EoL), który decyduje o: przepustowości linii, ergonomii, jakości wysyłek oraz bezpieczeństwie pracy.
Cobot paletyzujący wyróżnia się tym, że zwykle łatwiej go wdrożyć i przezbroić przy wielu SKU oraz krótkich seriach, a do tego może pracować bliżej ludzi (zależnie od oceny ryzyka i projektu stanowiska). W materiałach aplikacyjnych dla pakowania końcowego paletyzacja jest jedną z kluczowych klas zastosowań cobotów.
Dlaczego paletyzacja jest „wąskim gardłem” w pakowaniu końcowym?
W wielu zakładach linia potrafi szybko:
- formować kartony,
- zaklejać,
- ważyć i etykietować,
…ale paletyzacja ręczna nie nadąża, bo wymaga:
- powtarzalnego podnoszenia,
- skręcania tułowia,
- odkładania w zasięgu i na wysokości,
- utrzymania wzoru ułożenia pod presją czasu.
Automatyzacja paletyzacji najczęściej daje natychmiastowy efekt w 4 obszarach:
- przepustowość (stabilny takt),
- ergonomia (mniej przeciążeń i absencji),
- jakość wysyłek (mniej przewrotek i uszkodzeń),
- bezpieczeństwo (mniej ruchu wózków i pośpiechu przy paletach).
Jak działa cobot paletyzujący?
Paletyzacja cobotem to w uproszczeniu powtarzalny cykl:
- Pobranie ładunku z przenośnika / stołu / rolkowego bufora
- Kontrola chwytu (np. czujnik podciśnienia / czujnik pozycji szczęk)
- Transport do strefy palety
- Pozycjonowanie zgodnie z aktualnym wzorem warstwy
- Odkładanie + potwierdzenie poprawnego odłożenia
- Aktualizacja logiki warstw (następny punkt w schemacie)
W nowoczesnych wdrożeniach duży nacisk kładzie się na łatwe tworzenie i edycję wzorów paletyzacji oraz szybkie przezbrojenia (np. zmiana wymiarów kartonu, wysokości palety, układu warstw).
Najczęstsze zastosowania w liniach EoL
1) Paletyzacja kartonów klapowych
Najbardziej typowy scenariusz EoL:
- kartony z zaklejarki trafiają na przenośnik,
- robot układa je na palecie według schematu,
- dalej paleta jedzie do stabilizacji (np. owinięcie folią / bandowanie / kapturowanie).
Co to daje: powtarzalny układ = stabilniejszy ładunek, mniej reklamacji transportowych.
2) Paletyzacja zgrzewek i multipacków
Zgrzewki bywają „sprężyste” i wrażliwe na nacisk, więc kluczowe są:
- dobór chwytaka (często podciśnienie z odpowiednią powierzchnią),
- ograniczenie odkształceń w trakcie przenoszenia,
- stabilne odkładanie w warstwach.
3) Paletyzacja worków i opakowań elastycznych
To trudniejsza klasa aplikacji, bo worek zmienia kształt. Wtedy często dochodzą:
- prowadnice i wyrównanie,
- docisk/układanie „na płasko”,
- kontrola stabilności warstw.
4) Paletyzacja z przekładkami (interlayer)
Robot może:
- układać warstwę kartonów,
- pobrać przekładkę,
- położyć przekładkę,
- kontynuować kolejną warstwę.
To istotne przy:
- wysokich paletach,
- śliskich opakowaniach,
- wymaganiach transportowych.
5) Depaletyzacja (odwrotność paletyzacji)
W EoL i intralogistyce często potrzebujesz też zdejmowania:
- rozładunku palet z produkcji,
- zasilania stanowisk pakowania,
- wprowadzania towaru do linii.
Depaletyzacja to bardzo bliski „kuzyn” paletyzacji – logika podobna, ale większy nacisk na zmienność i identyfikację.
Inne zastosowania „palletizing” w pakowaniu (poza klasycznym EoL)
1) Buforowanie i układanie warstw na platformach transportowych
Nie zawsze chodzi o pełną paletę – czasem robot układa:
- półpalety,
- palety ekspozycyjne,
- nośniki transportowe do automatycznego magazynu.
2) Układanie produktu do dalszej stabilizacji
Robot może układać jednostki ładunkowe pod:
- automatyczne bandowanie,
- automatyczne owinięcie,
- aplikację narożników,
- aplikację przekładek wierzchnich.
3) Formowanie palety „pod wymagania wysyłki”
W firmach wielokanałowych (B2B + e-commerce + retail) paletyzacja bywa „produktem końcowym” – różne wzory i wysokości pod różne sieci, trasy i nośniki.
Co decyduje o sukcesie wdrożenia?
1) Stabilne podanie (infeed) i rytm linii
Robot nie lubi losowości. Najlepsze wdrożenia mają:
- stałą pozycję odbioru,
- kontrolę odstępów,
- powtarzalną wysokość odbioru.
2) Dobór chwytaka (EOAT)
W paletyzacji najczęściej spotkasz:
- chwytaki podciśnieniowe (kartony, płaskie powierzchnie),
- chwytaki mechaniczne (pewniejszy chwyt, trudne kartony),
- rozwiązania hybrydowe (różne opakowania w jednym procesie).
W praktyce chwytak = „serce” aplikacji.
3) Parametry ładunku i dynamika ruchu
Liczy się nie tylko masa kartonu, ale też:
- masa chwytaka,
- rozkład masy (moment),
- przyspieszenia/hamowania,
- sztywność kartonu i odporność na zgniatanie.
4) Wzory paletyzacji i stabilność ładunku
Dobre wzory:
- minimalizują „kominy” i pionowe szczeliny,
- równomiernie rozkładają masę,
- uwzględniają kierunek fal kartonu,
- są spójne z metodą stabilizacji (folia, pasy, kaptur, papier).
5) Zarządzanie zmianą SKU (przezbrojenia)
Jeśli masz wiele SKU, kluczowe są:
- szybka zmiana programu,
- łatwa edycja wzoru,
- biblioteka formatów kartonów/palet,
- minimalizacja czasu postoju.
Bezpieczeństwo: paletyzacja to nie tylko „robot”
W cobotach bezpieczeństwo nie wynika wyłącznie z tego, że robot jest „współpracujący”. O bezpieczeństwie decyduje całe stanowisko:
- robot + chwytak + detal,
- przenośniki,
- paleta,
- strefy ruchu,
- ewentualne osłony lub czujniki,
- procedury operatora.
W dokumentacji bezpieczeństwa podkreśla się rolę oceny ryzyka i zgodności z odpowiednimi normami dla aplikacji robotycznych oraz współpracy człowiek–robot. (link w źródłach do strony o ocenie ryzyka)
Jak policzyć sens wdrożenia (praktyczne KPI)
Najbardziej „ziemskie” KPI paletyzacji:
- palety/godzinę,
- kartony/minutę,
- % przestojów linii „czekamy na paletę”,
- uszkodzenia w transporcie (przewrotki, zapadnięcia),
- absencje/rotacja na stanowisku paletyzacji,
- liczba interwencji operatora na zmianę.
Jeśli dziś paletyzacja ręczna blokuje zaklejanie/etykietowanie lub powoduje nadgodziny, to zwykle jest to jeden z najszybszych procesów do „uzasadnienia” biznesowo.
Podsumowanie
Palletizing cobots to roboty (często współpracujące) zaprojektowane do automatycznego układania produktów na paletach w pakowaniu końcowym. Największą wartość dają tam, gdzie paletyzacja ręczna jest wąskim gardłem albo źródłem kosztów jakości i ergonomii. O sukcesie wdrożenia decydują: stabilne podanie, dobrze dobrany chwytak, sensowne wzory paletyzacji, sprawne przezbrojenia oraz poprawnie zaprojektowane bezpieczeństwo całego stanowiska.
Meta
Tytuł meta: Palletizing cobots – roboty paletyzujące w EoL: zastosowania, wdrożenie, bezpieczeństwo
Opis meta: Czym są roboty paletyzujące (coboty) i jak automatyzują pakowanie końcowe EoL? Zastosowania, wzory paletyzacji, dobór chwytaka, KPI, ROI i kluczowe kwestie bezpieczeństwa.
Słowa kluczowe: paletyzacja, robot paletyzujący, cobot paletyzujący, pakowanie końcowe EoL, end of line, wzory paletyzacji, chwytak podciśnieniowy, depaletyzacja, automatyzacja pakowania
Szybki kontakt z naszymi specjalistami
Zadzwoń
607 315 317
kontakt@packtech.pl